ŚwiatDiety.pl

Switch to desktop

Tłuszcze w organizmie człowieka

tluszcze w organizmie czlowieka dietanazdrowo.plTłuszcze nazywamy również lipidami lub tzw. tłuszczowcami, są grupą związków o bardzo zróżnicowanej budowie, wyróżnia je fakt, że przeważnie nie są rozpuszczalne w wodzie natomiast rozpuszczają się w rozpuszczalnikach organicznych np. benzen, chloroform.

 

 


Wyróżniamy wiele podziałów tłuszczu m.in. ze względu na budowę chemiczną: czyli tłuszcze proste (składają się z węgla, wodoru i tlenu) są to tłuszcze właściwe i woski oraz tłuszcze złożone (oprócz podanych wcześniej pierwiastków zawierają również fosfor lub azot lub siarkę) są to fosfolipidy, glikolipidy, lipoproteiny, aminolipidy, sulfolipidy oraz sterole, w których skład wchodzą zoosterole, fitosterole, mykosterole. Kolejny podział dzieli tłuszcze ze względu na stan skupienie, czyli tłuszcze stałe i ciekłe; ze względu na obecność wiązań, czyli tłuszcze nienasycone oraz nasycone. Ostatnie dwa podziały są najbardziej potrzebne w zakresie wiedzy o zdrowym żywieniu, czyli tłuszcze zwierzęce np. łój oraz tłuszcze roślinne np. oliwa, olej a także tłuszcze widoczne (określające produkt spożywczy np. słonina, masło, olej) i tłuszcze niewidoczne (będące składnikiem odżywczym w produkcie spożywczym np. mięso, mleko, jaja)

Rola tłuszczów w organizmie człowieka

  • tłuszcz zapasowy (materiał energetyczny organizmu) podskórny, narządowy oraz ochraniający narządy wewnętrzne
  • dostarczają NNKT (niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe), których organizm nie jest wstanie samodzielnie wytworzyć
  • źródło witamin rozpuszczalnych w tłuszczach tj. witamina A, D, E, K
  • materiał budulcowy struktur błoniastych komórki
  • wchodzą w skład płynów ustrojowych
  • decydują m.in. o przepuszczalności, aktywności enzymatycznej błony komórkowej
  • biorą udział w syntezie niektórych hormonów np. prostaglandyn
  • polepszają walory smakowe przyrządzanych potraw, zwiększają sytość, wartość energetyczną

 

UWAGA !

Należy pamiętać, że w dziennej racji pokarmowej powinno być do ok. 25% energii pochodzącej z tłuszczów, zbyt duże spożycie tłuszczów zwłaszcza zwierzęcych może być przyczyną wielu dolegliwości. Może to prowadzić m.in. do otyłości, chorób układu krążenia, cukrzycy typ 2, nowotworów dietozależnych: raka okrężnicy, odbytnicy, trzustki, piersi, jajnika oraz gruczołu krokowego.

 

Źródła tłuszczów zawarte w codziennej diecie

Głównym źródłem tłuszczu dla człowieka pochodzącym z pożywienia jest np. olej, oliwa, smalec, słonina, masło oraz margaryny. Niewiele mniejszą wartość tłuszczu wykazują takie produkty jak orzechy, nasiona sezamu i słonecznika, boczek, tłuste mięsa oraz sery i śmietany.

 

Zapotrzebowanie na tłuszcze

Tłuszcze mają wysoką wartość energetyczną i zapotrzebowanie na tłuszcz zależy w dużej mierze od potrzeb energetycznych ustroju a więc od wieku, płci, aktywności fizycznej, stanu fizjologicznego organizmu. Według wytycznych FAO oraz WHO kwasy tłuszczowe nasycone nie powinny przekraczać 7% energii, wielonienasycone do 10% natomiast jednonienasycone  do 15%, najmniejszy udział powinien przypadać na kwasy tłuszczowe trans, bo tylko 1%. Jeżeli chodzi o NNKT to największe zapotrzebowanie wykazują kobiety w ciąży oraz matki karmiące, bo ok. 5% energii pochodzącej z tłuszczu.

 

Rola kwasów tłuszczowych w organizmie

Kwasy tłuszczowe nasycone, czyli kwasy, w których brakuje podwójnego wiązania pomiędzy węglami np. kwas mirystynowy, palmitynowy. Są źródłem tzw. pustych kalorii, według najnowszych badań powodują zwiększenie w organizmie poziomu cholesterolu LDL (tzw. złego cholesterolu). Spożycie w nadmiernej ilości kwasów nasyconych może prowadzić do chorób dietozależnych m.in. miażdżycy oraz chorób nowotworowych.

Jednonienasycone kwasy tłuszczowe są to kwasy, które zawierają jedno wiązanie podwójne np. kwas oleinowy. Podane kwasy występują w większości w oliwie z oliwek oraz oleju rzepakowym według najnowszych badań kwasy te wpływają korzystnie na profilaktykę np. miażdżycy, zmniejszają stężenie cholesterolu całkowitego w tym zmniejszają ilość frakcji LDL a zwiększają ilość frakcji HDL.

Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, czyli tzw. NNKT, są to kwasy, których organizm nie może sam syntetyzować a więc muszą być dostarczane do organizmu wraz z pożywieniem np. kwas linolowy. Znaczącym źródłem są oleje np. słonecznikowy, sojowy oraz z pestek winogron, które powodują zmniejszenie poziomu cholesterolu całkowitego oraz frakcji LDL. Natomiast kwas α- linolenowy, który głównie występuje w oleju sojowym i rzepakowym zmniejsza stężenie trójglicerydów, zmniejsza powstawanie zakrzepów w naczyniach, powoduje obniżenie ciśnienia krwi.

Według najnowszych badań niedobory NNKT mogą powodować:

- zahamowanie wzrostu u dzieci i młodzieży

- uszkodzenia skóry tj. skóra sucha i cienka, z tendencją do łuszczenia się

- zmniejszenie wydzielania gruczołów łojowych

- zwiększone łaknienie na wodę

- zbyt niski poziom płytek krwi

- upośledzone działanie nerek, wątroby, serca oraz innych narządów

- nadciśnienie

- problemy z płodnością

- spadek odporności organizmu

 

Kwasy tłuszczowe typu trans najczęściej występują w tłuszczach stałych, czyli margarynach, tłuszcze piekarskie, w śladowych ilościach występują również w mleku, maśle, serach, wołowinie. Są to kwasy, które podobnie jak kwasy tłuszczowe nasycone są źródłem pustych kalorii, zwiększają w organizmie poziom stężenia cholesterolu we frakcji LDL.


Zdj.dietanazdrowo.pl

 

Copyright 2013 Światdiety.pl. All Rights Reserved
Powered by: Softdesign Studio

Top Desktop version